“Zo’n verkiezing voorbereiden is complexer dan je denkt”

Voorzitter Ferdi Jonkman gaf leiding aan de verkiezingscommissie

Het gesprek met VO-NN-voorzitter Ferdi Jonkman gaat nog niet over hoe hij terugkijkt op vier jaar voorzitterschap, dat komt later dit jaar, maar over zijn rol als voorzitter van de verkiezingscommissie. Hoe kijkt hij naar de komende verkiezingen en de voorbereidingen ervan?

Ferdi zat met Dolf Santbulte, René Verhoeven en Karel van den Bosch in de verkiezingscommissie. “Ik vond dat ik er als verenigingsvoorzitter ook in moest zitten. Dolf is secretaris en René vertegenwoordiger van de jongere garde. Karel is een praktisch ingestelde jurist”, aldus de voorzitter. Waaruit bestond nu je werk als verkiezingsvoorzitter? “De ledenraad telt nu dertien leden. Het was al een tour de force gebleken om tussentijds nieuwe leden van de ledenraad te vinden toen er vacatures waren. We hebben toen wel eens uit praktische overwegingen de toetreding niet helemaal reglementair gedaan. Maar nu met de ledenraadsverkiezing - een té belangrijke gebeurtenis in de vereniging - willen we dat zorgvuldig en conform het reglement doen. Het bleek best veel werk: je moet alles op tijd aankondigen, voldoende ruimte scheppen voor geïnteresseerden om je kandidaat te stellen, ze dan goede informatie geven, de info aan leden geven, het feitelijke stemmen en dan de uitslagen per rayon verwerken. Voor dit bestuur was het de eerste keer.” Wat vond je ervan? “Ik merkte dat het goed is om een heldere juridische structuur te hebben om te kunnen volgen. De voorbereiding is niet ingewikkeld, maar er is veel dat op de juiste manier en volgorde gedaan moest worden. Gelukkig is Dolf is een zeer punctuele secretaris en Karel een bekwame en ervaren juridisch adviseur, zij hielden ons goed bij de les. Op tijd kon hij mij ontzorgen; ik ben meer van de grote lijnen. Belangrijkste zorg: goede en juiste kandidaten. Het was fijn om als team de kar te trekken.” Wat viel je op bij de voorbereiding? “Dat het complexer is dan dat je denkt. Dat begon al toen ik in november aan de ledenraad vroeg wie er nog een periode mee wilde gaan lopen. Dat bleek slechts een handjevol. Dat viel me tegen. Ik vroeg de mensen die zouden vertrekken of ze zouden willen meedenken over hun opvolging. Ook dat viel tegen. We hebben brieven gestuurd, mensen gebeld, de hele ledenlijst eens doorgenomen. Ik hoorde vaak: ‘We gaan liever tijd nemen voor onze vakantie’. Er is weinig animo om twee keer per jaar met het bestuur bij elkaar te komen voor een ledenraadsvergadering. Het is verantwoordelijk werk, maar niet tijdrovend.” Waarom zo weinig animo? “Ik denk dat mensen tegenwoordig minder behoefte hebben aan een sociale setting en binding. We hebben geleerd om ons leven leuker te maken en actiever met onze vrije tijd om te gaan. Ja, er is veel hedonisme, ik begrijp dat heel goed. Onze generatie heeft de middelen. Ik moest me vier jaar geleden ook bezinnen of ik het voorzitterschap zou oppakken. Voor mij speelde de overweging dat ik dan iets terug kon doen voor de oud-medewerkers. Langzamerhand word ik door mijn afstand tot de oude werkgever minder effectief. We moeten daarom nieuwe mensen krijgen die dichtbij die contacten zitten. Dat geldt ook voor mijn functie.” Wat is belangrijk voor de kandidatenlijst van de nieuwe ledenraad? “Dat ik regie kon houden over dat we een betrokken en professionele ledenraad zullen krijgen. Dat moet er eentje zijn die divers is samengesteld, betrokken en enthousiast. Een hecht team dat ook als raad van toezicht en adviesorgaan functioneert.” Ben je terugkijkend ergens in het bijzonder tevreden over? “Terugkijken op vier jaar. Het is daarvoor nog een beetje vroeg, want ik zit hier nog minstens een half jaar. Ik ben tevreden over hoe we omgingen met de pensioenbelangen: in de commissie Pensioenen, met Pensioenfonds ING en het Verantwoordingsorgaan daarvan. We hebben goed onze rol gepakt. Ook ben ik tevreden over de commissie Sociaal Economische Belangen en hoe de digitalisering van de ledenbladen is gelukt. Zonder morren is dat gebeurd. We hebben nu mooie digitale ledenmagazines.” En waarover minder tevreden? “Jammer dat we niet in staat zijn geweest om de club te laten groeien. Het blijkt lastig te zijn om bij de doelgroep te komen. Slapers: de ouderen onder hen hebben belangen, de jongeren zien het belang nog niet zo. Wij hebben een beetje het imago van 'oude mensen', een ‘bejaardenclub’. We zijn er niet in geslaagd dat te veranderen en nieuwe en jongere leden te werven. Wie gaat hiervan twee dagen per week werk maken? Waar doe ik het voor, vraagt menigeen zich af. Je heb maar een paar mensen nodig die de kar trekken. Laat ik enkele noemen die onmisbaar zijn gebleken in de ledenraad: Hillard van der Steeg, Frits Boss en Aad Horstman.” Wat zie je als je kijkt naar de rayons? “Dat Noordoost-Midden en Zuidoost eigenlijk geen samenhang hebben. Noordoost-Midden is een gebied van hier in Naarden tot aan Groningen. Daarin zit geen logica en evenmin samenhang. Evenzo Zuidoost: van Achterhoek tot Maastricht; veel te divers. Dat vraagt aandacht na de verkiezingen. Ik zou de rayons meer zeggenschap en een eigen budget willen geven. Ja, meer verantwoordelijkheid ook. Daarnaast zou ik in de toekomst meer evenementen langs functionele lijnen willen organiseren: dus aparte events voor it’ers, buitendienstmensen etc.” Doe een wens... “Het is mijn wens dat we met de nieuwe ledenraad een betrokken toezichtorgaan mogen krijgen die enthousiast over beleidsvernieuwing wil discussiëren. Die belangen goed behartigt en leden inspireert voor elkaar.” (Ewald Wagenaar)

Ferdi Jonkman, ook voorzitter van de Verkiezingscommissie: “Er is weinig animo om twee keer per jaar met het bestuur bij elkaar te komen voor een ledenraadsvergadering.”