Reclame-object sinds 19e eeuw: kalenders

De Nederlanden van 1845 begon er al in 1895 mee

Het eind van het jaar nadert en de nieuwe kalenders zijn al weer aangeschaft. Hoewel we tegenwoordig een kalender op onze smartphone hebben is de kalender nog niet weg te denken uit onze keuken of kantoor. Kalenders zijn een gewild reclameobject, wie krijgt er niet elk jaar eentje van de afhaalchinees of van de schilder, en hoe vaak belandt die niet in de papierbak? Maar er zijn ook zeer gewilde kalenders, zoals de beroemde Pirelli-kalenders die niet alleen de muren van de autogarages siert.

De traditie van kalenders als relatiegeschenk gaat al heel lang terug, zo ook bij de rechtsvoorgangers van Nationale-Nederlanden. Kalenders waren een functioneel reclamemiddel. Men wilde namelijk niet te veel geld aan reclame uitgeven, maar reclame met een hoog rendement verdiende zichzelf terug! Dat een ‘kalender aan de muur hangt en dagelijks door een ieder wordt gezien’, was een belangrijk argument van de vroegere reclameafdelingen. 16.120 stuks De Nederlanden van 1845, met vele buitenlandse agentschappen, gaf vanaf eind 19e eeuw al elk jaar een kalender uit. In 1899 waren er totaal 16.120 kalenders besteld à 17 cent per stuk. Hiervan werden er 5930 naar het buitenland gestuurd. Deze kalenders werden dan ook in het Nederlands, Engels, Spaans en Zuid-Afrikaans afgedrukt. En Amstleven, die veel activiteiten in Nederlands-Indië had, met voornamelijk Chinese clientèle liet speciaal daarvoor een Chinese kalender maken. Voor agenten en relaties De reclameafdelingen waren al het hele jaar bezig met de voorbereidingen, welke afbeelding? Formaat? De Noord Brabant Levensverzekering maakte het zichzelf makkelijk en had bijna 10 jaar lang dezelfde kalender. Vanaf september was de afdeling distributie druk bezig met de verwerking van de kalenders, getuige de foto’s die daar nog van bewaard zijn. Vanuit het hoofdkantoor werden de kalenders gestuurd naar agenten en relaties.

image
image

Dagblokkalender RVS, ca. 1905

image

Dagblokkalender zonder blok. Verzekeringsbank Victoria Amsterdam, ca. 1915

image

Kalender Delta Lloyd 1975. Fotografie: Ed van der Elsken

Kunst en natuur In de historische collectie van Nationale-Nederlanden bevinden zich heel veel kalenders, de oudste is van 1895 en de jongste van 2010. De kalenders zijn zeer uiteenlopend; klein en groot, gebruikt en ongebruikt, met en zonder illustratie en – smaken verschillen - mooi en niet mooi. De naam van de maatschappij staat veelal prominent op de voorkant. De oudste kalenders tonen vaak alleen het eigen logo of het eigen hoofdkantoor, later werd kunst en natuur gebruikt om de kalenders te illustreren. Vele kalenders zijn geïllustreerd door bekende kunstenaars uit die tijd zoals Erna van Osselen, Rie Cramer, Otto Dicke en Ed van der Elsken. Hebbeding Tegenwoordig, in het digitale tijdperk, kan men eenvoudig zelf een kalender maken, op maat gemaakt met bijvoorbeeld foto’s van jarige familieleden. Hoewel bedrijven minder investeren in kalenders als relatiegeschenk, blijft een gratis kalender toch een gewild hebbeding. Meer informatie over het NN-archief? Mail naar history@nn-group.com. (Ingrid Elferink, historisch archief NN)