De historische collectie van Nationale-Nederlanden bezit een bijzondere bronzen beeldengroep, die de mens tijdens zijn levensjaren voorstelt, geflankeerd door de dood. Wellicht dat sommige lezers dit kunstwerk nog kennen, maar wat is de achtergrond hiervan?

Het thema van leven en dood speelt een grote rol in het levensverzekeringswezen. Sinds de opkomst van de moderne levensverzekering in het begin van de 19e eeuw, is het een vraagstuk geweest voor actuarissen en wiskundigen die zich bezig hielden met sterftekansen. Zo ook bij de Nationale Levensverzekering-Bank, een van onze voorgangers.

Ongrijpbaar feit
De onzekerheid van de mens over het tijdstip van de dood is altijd een ongrijpbaar feit geweest. Maar, zo redeneerde de Nationale in het personeelsblad Het Kompas in 1941: ‘De hedendaagse mens heeft dit op zijn voorvaderen vóór, dat hij zich althans in financieel opzicht daardoor niet al te bezwaard behoeft te gevoelen. Want hij zal met een gerust gevoel van zekerheid en veiligheid de ‘levenstrap’ kunnen beklimmen (…), mits hij maar niet verzuimd heeft zich in het beste deel van zijn jaren te voorzien van een polis van levensverzekering’

Beeldengroep als promotie
Want honderd jaar geleden was een levensverzekering geen logische keuze, men moest overtuigd worden en voorlichting en reclame hielpen daarbij. Daarom stonden verzekeraars ook op beurzen en tentoonstellingen. De stands van de Nationale waren rijkelijk versierd met promotiemateriaal, zoals affiches en, sinds 1928, ook met de beeldengroep. De Nationale was trots op deze ‘artistieke voorstelling van een “Levensbrug’’; “figuurtjes, voorstellende menschen van verschillenden leeftijd, op weg door het leven, naar het einde toe, en allen door den Dood begluurd en bedreigd.”

Leeftijden verbeeld
De groep bestaat uit elf bronzen beelden van de mens tussen zijn 10e en 90e levensjaar met aan weerszijde de dood. Op elk beeld staat de leeftijd, afgewisseld als man en vrouw (10 = jongen, 20 = meisje, 30 = man, enzovoort, met als laatste een vrouw van 90). De jongste van 10 jaar is 41cm hoog, de volgende worden steeds groter, de man van 50, in het midden is 79cm, daarna worden de beelden weer kleiner, de oude vrouw van 90 is weer 41cm. De beide doodsbeelden zijn, met een hoogte van 83 cm, het grootst.. De personages dragen een bal met voetbalschoenen, een tennisracket, gereedschap, een kind, een document en een wandelstok.
Op foto’s van beursstands zien we de levensbrug op een speciale constructie, waarbij de beelden in het halfrond op verschillende verdiepingen staan, in hoogte verschillend, met de dood aan weerszijden.

Een kunstwerk
De levensbrug, of trap des ouderdoms, is eeuwenlang onderwerp geweest op schilderijen en andere kunstvormen. Onze beeldgroep is rond 1925 ontworpen in een art deco stijl met gestileerde figuren en decoratieve elementen. Alle beelden zijn gesigneerd door de beeldhouwer Abraham Hermanus Planje (1874-1935). Het ontwerp is van Nicolaas Petrus de Koo (1881-1960). De beeldengroep werd gegoten bij Gieterij de Plastiek in Bloemendaal.
Ingrid Elferink, History Specialist NN Group

Heeft u nog materiaal voor de collectie of vragen?
Mail naar ingrid.elferink@nn-group.com